Ana Sayfa Yerel Asayiş Siyaset Ekonomi Spor Güncel Dünya Eğitim Sağlık Kültür & Sanat
Oturduğu evi yaktı, sonra kaçtı
Oturduğu evi yaktı, sonra kaçtı
Fransa'da Covid-19 krizi Macron'un popülaritesini düşürdü
Fransa'da Covid-19 krizi Macron'un popülaritesini düşürdü
Elazığ'da maskesiz dışarı çıkmak yasaklandı
Elazığ'da maskesiz dışarı çıkmak yasaklandı
İtalya'da son 24 saatte korona virüsten 78 kişi hayatını kaybetti
İtalya'da son 24 saatte korona virüsten 78 kişi hayatını kaybetti
Macron otomotiv sektörünü kurtarma planını açıkladı
Macron otomotiv sektörünü kurtarma planını açıkladı
HABERLER>KÜLTÜR & SANAT
17 Kasım 2019 Pazar - 13:18

TYB’de Gayri Müslim ve Avârız Vakıfları konuşuldu

Türkiye Yazarlar Birliği Konya Şubesinin, Konya Büyükşehir ve Selçuklu Belediyesi işbirliği ile düzenlenen haftalık Cumartesi programları kapsamında bu hafta ‘Gayri Müslim ve Avârız Vakıfları’ konuşuldu.

TYB’de Gayri Müslim ve Avârız Vakıfları konuşuldu

Kılıçaslan konferans salonunda gerçekleştirilen programa katılan Necmettin Erbakan Üniversitesi, Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Ahmet Akman; “Vakıf müessesesi İslâm tarihinde sosyal yardım, dayanışma ve güvenlik bakımından ortaya konmuş en ideal kurumlarından biridir.”dedi.

 

Vakfın Hz. Peygamber’in (s.a.) bizzat kendisi ve sahâbîleri tarafından yapıldığını söyleyen Akman; “Bunlardan ilki sayılabilecek bir örnekte Hz. Ömer (r.a.) kendisine ganimet olarak düşen, hayatında bu denli güzel bir yere sahip olmadığını ifade ettiği bir arazi hakkında ne yapmasının uygun olacağını sormasına binaen, Hz. Peygamber (s.a.); aslını hapsedip, semerelerini hayır yolunda harcaması tavsiyesi üzerine, değer verdiği bu malını vakfetmiştir.

Sahabe ve sonrasındaki dönemlerde bu konuda çok örnek vardır. Tüm İslam tarihi boyunca uygulanmış ve nihayet toplumsal dayanışma ve kamu hizmetinin görülmesinde erişmiş olduğu seviye bakımından Osmanlı’da zirveye ulaşmış bir kurumdur. Bu sebeple Osmanlı için “vakıf medeniyeti” tabiri kullanılmıştır.”dedi.

Osmanlı İmparatorluğu devrinde büyük bir inkişafa mazhar olan vakıflar sayesinde bir adamın vakıf bir yerde doğduğunu, vakıf beşikte uyuduğunu, vakıf mallardan beslendiğini, vakıf kitaplardan okuduğunu, vakıf bir medresede hocalık yaptığını, vakıf idaresinden ücretini aldığını ve öldüğü zaman vakıf bir tabuta konularak vakıf bir mezarlığa gömüldüğünü söyleyen Doç. Dr. Ahmet Akman; “Osmanlı Devleti’nin altı asır süren hâkimiyeti, Müslümanlar için olduğu kadar Osmanlı idaresi altında yaşayan gayrimüslim tebaa için de barış iklimi meydana getirmişti. Yahudi ve Hıristiyan Osmanlı’nın tebaası olan bütün unsurlar, oluşan bu iklimde Müslümanlarla oldukça uzun bir zaman barış ve hoşgörü içinde yaşamalarına Osmanlının vakıf medeniyeti oluşu da önemli katkı vermiştir.”dedi.

Gayrimüslimlerin Vakıf Kurma Hakkı

Osmanlı’da gayrimüslimlerin, İmameynin görüşüne uygun olarak kendilerine tanınan haklar çerçevesinde ehlî (zürri) ve hayrî birçok vakıf kurduklarına dikkat çeken Akman; “Ehlî vakıf kurmak, her din mensubu için genel bir hak idi, ancak hayrî vakıf kurmaları konusunda kendi kilise ve manastırları için doğrudan vakıf kurma hakkına sahip değillerdi. Vakıflardan asıl faydalanacak kimselerin fakirler olduğu mutlaka belirtilmeliydi. Yine kutsal kitaplarının çoğaltılması ve yayılması da buna benzetilmiştir. Bu durum, yukarıda değinilen hukuki kuralların da uygulamadaki bir yansımasıydı. Gayrimüslim vakıfları ağırlıklı olarak “kilise fukarası”, “Nasârâ fukarası”, “Ermeni fukarası” ve “hastane fukarası” yararına kurulmakta ve bu tabirler kullanılmaktaydı.”dedi.

Osmanlı’da, vakıf sisteminin yaygın olarak uygulandığı Anadolu ve Rumeli’de Müslümanlarla iç içe yaşayan Rum, Ermenî ve Yahudîlerin yaşadıkları vilayet dâhilinde, vakıf sistemi ile yürütülen her türlü sosyal kurum için yeter miktarda vakıf kurduklarına vurgu yapan Doç. Dr. Akman; “Kurulan vakıfları mahallin kadısı tescil etmesi esas olmakla birlikte kendi din adamları nezdinde de tescil işleminin yapıldığı görülür. Uygulamada bir problem çıkmazsa, devletin fazlaca müdahalesi söz konusu olmazdı. Bunlarla ilgili Padişah fermanları da sadır olmuştur. Hayrî vakıflardan doğrudan, diğer vakıflardan gayrimenkullerinin kiralanması yoluyla; ayrıca bir vakıfta görevlendirilerek maaş alma veya para vakıflarından borç alma yoluyla da yararlanmışlardır.”dedi.

Osmanlı Devletinin, kendi hâkimiyetinden önce tesis edilmiş olan kilise, manastır ve havra gibi cemaatlere ait dinî ve diğer birçok kurumların varlığını kabul ettiğini söyleyen Akman; “Osmanlı hâkimiyeti süresince geçerli olan millet sistemi kapsamında Ermeni, Rum ve Yahudi gibi gayrimüslim milletler, tıpkı müslümanlar gibi, Osmanlı vakıf hukukunun vermiş olduğu geniş imkânlardan hareketle kilise, manastır ve havra gibi ibadet yerleri fukarası, mektep ve kütüphane gibi eğitim, darülaceze ve hastahâne gibi sağlık, sadaka, yetimhâne, mahalle avârızı ve evlâdlık vakıf gibi sosyal yardım, çeşme ve suyolu yapımı/ tamiri, cenazelerin kaldırılması ve mezarlık bakımı gibi hizmet konuları için vakıflar kurmuşlardır. Gayrimüslimler esnaf teşkilatı olarak da vakıf kurmuşlardır. Konya’daki gayrimüslim olan vâkıflardan Osmanlı tebaası Rum milletinden hacı Hristo ve Bağdeserveled-i İstefanevladî vakıflarıdır.”dedi

Avârız Vakıfları

Gayrimüslimlerin kurduğu ve faydalandığı vakıflardan birinin de Avârız vakıfları olduğunu ifade eden Akman: “Avârız vergilerini ödemekte güçlük çeken fakir halka akar veya para olarak tahsis edilen avârız vakıflarından yardım edilirdi. Bu nevi vakıflar başlangıçta doğrudan doğruya avârız vergisi ve örfî tekâlifin karşılanmasına tahsis edilmiştir.

Adı geçen vergilerin halktan toplanması uygulamasının eski önemini kaybetmesi üzerine elde edilen gelir, halkın karşılaştığı yangın, deprem, su baskını, salgın hastalık gibi âfetler ile fakir, dul ve yetimlerin ihtiyaçlarına, kimsesiz kızların evlendirilmesine, sahipsiz cenazelerin masraflarının karşılanmasına ve iş hayatına atılanların sermaye ihtiyacına sarfedildiği gibi ayrıca suyolu, kaldırım, sıbyan mektebi tamiri gibi amme hizmetleri için de kullanılır olmuştur. Böylece zamanla değişik bir mahiyet kazanan avârız vakfı daha sonra “avârız akçesi” ve “avârız sandığı” olarak da adlandırılmıştır. Esnaf sandıkları da avarız vakıfları kapsamında yer alır.

Müslim ve gayrimüslimlerin karışık olarak oturdukları mahalle veya köylerde avârız vakfı her iki zümrenin de ihtiyaçlarına sarfedilir, vakfı yapanın Müslüman veya gayrimüslim olması buna tesir etmez, Müslim, gayrimüslim ayrımı olmazdı. Ahalisi Müslümanlar ile gayrimüslimlerden müteşekkil olan bir mahallenin veya bir müessesenin avarızına bir müslim veya bir gayrimüslim tarafından şart edilmiş olan bir vakfın gallesi o ahalinin Müslüman olanlarının da Müslüman olmayanlarının da avarızına sarf edilirdi.

Bu bir sosyal dayanışma şemsiyesidir. Aslında her dönem kendine uygun çözümleri üretmiş. Neredeyse her mahallede bu türden çokça vakıf oluşumları meydana gelmiştir.

Günümüzde devletin yükümlü olduğu birçok kamu hizmetleri de, özellikle Osmanlı döneminde vakıf yoluyla ifa edilmiştir. Ayrıca toplum için en önemli hizmet olan eğitim-öğretim vakıfların elindedir. Sağlık hizmetleri, sosyal güvenlik ve sosyal yardım hizmetleri, beledî hizmetler ve esnaf yardımlaşmaları, kısaca kamu yararı bulunan her hizmetin, ihmâle uğramadan ve sürekli olarak îfası için vakıf müesseselerine başvurulmuştur. Böylesine güzel bir vakıf medeniyeti kuran atalarımızı hayırla ve minnetle yâd ediyoruz.” dedi.

Doç. Dr. Ahmet Akman’a Katılım Belgesini TYB Konya Şubesi Başkan yardımcısı Prof. Dr. Ahmet Çaycı takdim etti ve toplu fotoğraf çekimi ile program sona erdi.

 
Konya Yazma Eserler Bölge Müdürü Bekir Şahin Özbekistan'ı anlattı
 
Milletvekili Özboyacı ve Başkan Kavuş'tan Uluslararası Gençlik Akademisi’ne ziyaret
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
KATEGORİDEKİ DİĞER HABERLER
Konya Yazma Eserler Bölge Müdürü Bekir Şahin Özbekistan'ı anlattı
Konya Bölge Yazma Eserler Müdürlüğü Konferans salonunda düzenlenen, “Özbekistan ...
Prof. Dr. Hüseyin Muşmal, Konya Efsanelerini anlattı
Selçukya Kültür Sanat Derneği tarafından her hafta düzenlenen Selçukya ...
TYB'de "Edebiyat ve Musikî Buluşmaları" Programı
Türkiye Yazarlar Birliği Konya Şubesi tarafından her hafta mutad olarak ...
 
MEDAŞ Sanat Galerisi'nde karma sergi
MEDAŞ Sanat Galerisinde, Necmettin Erbakan Üniversitesinin “Karma Sergi” ...
TYB'de 'Sultan Şairler ve Bestekarlar' konuşuldu
Türkiye Yazarlar Birliği Konya Şubesinin Konya Büyükşehir Belediyesi ve ...
Konya Kitap Günleri yarım milyondan fazla ziyaretçiyi ağırladı
Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen Konya Kitap Günleri ...
 
Konya Kitap Günleri'nde Barış Pınarı Harekatı konuşuldu
Dolu dolu geçen Konya Kitap Günleri’nin sekizinci gününde; Güvenlik Politikaları ...
Karatay'da Âşıklar Bayramı coşkusu
Karatay Belediyesi’nin ev sahipliğinde düzenlenen “Vatan Aşkıyla 53. Konya ...
Konya Kitap Günleri’nde ziyaretçi sayısı 200 Bini Geçti
Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen Konya Kitap Günleri, ...
 
YAZARLAR
Süleyman Göksu
Süleyman Göksu
RAMAZAN BAYRAMI
Erdal Handemir
Erdal Handemir
SINAV
Mehmet Şimşek
Mehmet Şimşek
MÜSLÜMAN KARDEŞLERİM
Saffet Kuramaz
Saffet Kuramaz
Aşkın Yolculuğu Bu- Işıkları Kapat
Ahmet Anıl Yılmaz
Ahmet Anıl Yılmaz
TÜKETİCİ KÖŞESİ
Mustafa Yolcu
Mustafa Yolcu
MİSAKIMİLLİ İLKOKULU “TAŞ MEKTEP” -3
ÇOK OKUNANLAR
ARŞİV
ÇOK YORUMLANANLAR
SÜPER LİG PUAN DURUMU
FACEBOOK'TA SUNHABER
TWITTER'DA SUNHABER
NAMAZ VAKİTLERİ
İmsak 03:24   İkindi 16:51
Güneş 05:25   Akşam 20:10
Öğle 12:58   Yatsı 21:57
Nöbetçi Eczneler
Ana Sayfa Yerel Asayiş Siyaset Ekonomi Spor Güncel Dünya Eğitim Sağlık Kültür & Sanat
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter Google+Google+ RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri